ప్రమాదాలు, జారి పడటం, క్రీడల్లో గాయాలు — ఎముక విరగడానికి అనేక కారణాలు. అలాంటి సమయంలో ఆందోళన సహజమే, కానీ మొదటి కొన్ని నిమిషాల్లో సరైన చర్యలు తీసుకోవడం వల్ల మరింత నష్టం జరగకుండా నివారించవచ్చు మరియు కోలుకునే సమయాన్ని తగ్గించవచ్చు.
ఎముక విరిగిందని ఎలా గుర్తించాలి?
- గాయమైన చోట తీవ్రమైన నొప్పి — కదిలిస్తే మరింత పెరగడం
- వేగంగా వాపు రావడం మరియు రంగు మారడం (నీలం/ఊదా)
- అవయవం అసహజ ఆకారంలో వంకరగా కనిపించడం
- ఆ భాగాన్ని కదిలించలేకపోవడం లేదా బరువు మోపలేకపోవడం
- గాయం సమయంలో "టక్" అనే శబ్దం వినిపించడం
- ఎముక చర్మం చీల్చుకుని బయటికి కనిపించడం (ఓపెన్ ఫ్రాక్చర్ — అత్యవసరం)
వెంటనే చేయాల్సినవి
- ప్రశాంతంగా ఉండండి: గాయపడిన వ్యక్తిని కదిలించకుండా ఉంచండి
- కదలికను ఆపండి: గాయమైన భాగాన్ని ఉన్న స్థితిలోనే స్థిరంగా ఉంచడం (immobilization) అత్యంత ముఖ్యం
- స్ప్లింట్ వేయండి: కర్ర, అట్ట, మడత పెట్టిన వార్తాపత్రిక వంటి గట్టి వస్తువును గాయమైన భాగం పైన, కింద ఉంచి మెత్తని గుడ్డతో కట్టండి. చాలా బిగుతుగా కట్టవద్దు
- మంచు కాపడం: గుడ్డలో చుట్టిన మంచును 15–20 నిమిషాలు ఉంచండి. మంచును నేరుగా చర్మంపై పెట్టవద్దు
- పైకి ఉంచండి: వీలైతే గాయమైన భాగాన్ని గుండె స్థాయి కంటే కొంచెం పైన ఉంచడం వాపు తగ్గిస్తుంది
- రక్తస్రావం ఉంటే: శుభ్రమైన గుడ్డతో సున్నితంగా ఒత్తిడి పెట్టండి
- వెంటనే ఆసుపత్రికి: ఆలస్యం చేయకుండా తీసుకెళ్లండి
ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చేయకూడనివి
- విరిగిన ఎముకను మీరుగా సరిచేయడానికి ప్రయత్నించవద్దు — ఇది నరాలు, రక్తనాళాలను దెబ్బతీయవచ్చు
- నాటు వైద్యం, ఎముకలు పట్టేవారి వద్దకు వెళ్లడం ప్రమాదకరం — ఇది శాశ్వత వైకల్యానికి దారితీయవచ్చు
- బయటికి కనిపిస్తున్న ఎముకను లోపలికి నెట్టవద్దు
- గాయమైన భాగంపై బరువు మోపవద్దు, నడవడానికి ప్రయత్నించవద్దు
- వైద్యుడిని కలిసేవరకు ఏమీ తినిపించవద్దు, తాగించవద్దు (శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు)
వెన్నెముక లేదా మెడ గాయం అనుమానిస్తే
పడిపోయిన వ్యక్తికి మెడ లేదా వెన్ను నొప్పి, కాళ్లు చేతుల్లో తిమ్మిరి ఉంటే అస్సలు కదిలించవద్దు. తలను రెండు వైపులా మెత్తని వస్తువులతో స్థిరంగా ఉంచి, అంబులెన్స్కు ఫోన్ చేయండి. తప్పుగా కదిలించడం వల్ల శాశ్వత పక్షవాతం రావచ్చు.
ఆసుపత్రిలో చికిత్స ఎలా ఉంటుంది?
ఎక్స్-రే ద్వారా ఎముక ఎక్కడ, ఎలా విరిగిందో నిర్ధారిస్తారు. సంక్లిష్టమైన సందర్భాల్లో CT స్కాన్ అవసరం కావచ్చు. చికిత్స విరుగుట తీవ్రతను బట్టి ఉంటుంది:
- కాస్ట్ లేదా స్ప్లింట్: ఎముక స్థానం తప్పకుండా ఉంటే ప్లాస్టర్ కాస్ట్ సరిపోతుంది
- క్లోజ్డ్ రిడక్షన్: కోత లేకుండా ఎముకను సరైన స్థానంలోకి తెచ్చి కాస్ట్ వేయడం
- శస్త్రచికిత్స (ORIF): ఎముక ముక్కలుగా విరిగినప్పుడు స్క్రూలు, ప్లేట్లు లేదా రాడ్ల సహాయంతో అమర్చడం
కోలుకునే కాలం మరియు జాగ్రత్తలు
సాధారణంగా ఎముకలు అతుక్కోవడానికి 6 నుండి 12 వారాలు పడుతుంది. వయసు, ఆరోగ్య స్థితి, ఏ ఎముక విరిగిందనే దానిపై ఇది ఆధారపడి ఉంటుంది. కాస్ట్ ఉన్నప్పుడు:
- కాస్ట్ తడవకుండా జాగ్రత్తపడండి
- కాస్ట్ లోపల దురద ఉన్నా కడ్డీలు, పెన్నులు పెట్టవద్దు
- వేళ్లు నీలం రంగులోకి మారడం, తీవ్రమైన నొప్పి, తిమ్మిరి ఉంటే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించండి
- కాల్షియం, విటమిన్ D అధికంగా ఉన్న ఆహారం తీసుకోండి
- ధూమపానం ఎముక అతుక్కునే ప్రక్రియను గణనీయంగా ఆలస్యం చేస్తుంది — పూర్తిగా మానేయండి
కాస్ట్ తీసిన తర్వాత కీలు బిగుతుగా ఉండటం సహజం. ఫిజియోథెరపీ ద్వారా క్రమంగా పూర్తి కదలికను తిరిగి పొందవచ్చు — దీన్ని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
ఎముకలు బలంగా ఉండాలంటే
ముఖ్యంగా 50 ఏళ్లు దాటిన మహిళల్లో ఎముకలు పలుచబడే ఆస్టియోపొరోసిస్ వల్ల చిన్న పడిపోవడానికే ఎముక విరగవచ్చు. పాలు, పెరుగు, ఆకుకూరలు, నువ్వులు వంటి కాల్షియం ఆహారం, రోజూ కొంతసేపు ఎండలో ఉండటం, నడక వంటి బరువు మోసే వ్యాయామాలు ఎముకల సాంద్రతను కాపాడతాయి. అవసరమైతే BMD పరీక్ష చేయించుకోవడం మంచిది.
గమనిక: ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన చికిత్స కోసం వైద్యుడిని సంప్రదించండి. అపాయింట్మెంట్ కోసం MGR మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, గుంటూరు — ఫోన్: 9160639900.