ఆర్థరైటిస్ అంటే కీళ్లలో వాపు, నొప్పి మరియు బిగుతుకు కారణమయ్యే స్థితి. ఇది ఒక్క వ్యాధి కాదు — 100కు పైగా రకాలు ఉన్నాయి. మన దేశంలో ఎక్కువగా కనిపించే రెండు ప్రధాన రకాలను అర్థం చేసుకోవడం చికిత్సకు చాలా ముఖ్యం.
ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్ (అరుగుదల వల్ల వచ్చేది)
ఇది అత్యంత సాధారణమైన రకం. వయసుతో పాటు కీళ్లలోని మృదులాస్థి అరిగిపోవడం వల్ల వస్తుంది. సాధారణంగా మోకాళ్లు, తుంటి, వెన్నెముక, చేతివేళ్ల కీళ్లను ప్రభావితం చేస్తుంది. ఒక వైపు కీలు మాత్రమే ఎక్కువగా దెబ్బతినవచ్చు.
రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ (రోగనిరోధక వ్యవస్థ లోపం)
ఇందులో శరీర రోగనిరోధక వ్యవస్థ పొరపాటున సొంత కీళ్లపైనే దాడి చేస్తుంది. ఇది సాధారణంగా రెండు వైపులా ఒకేలా (ఉదా: రెండు చేతుల వేళ్లు) ప్రభావితం చేస్తుంది. మహిళల్లో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది మరియు 30–50 ఏళ్ల వయసులోనే ప్రారంభం కావచ్చు.
ఈ రెండింటి మధ్య తేడాను ఎలా గుర్తించాలి?
- ఉదయపు బిగుతు: ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్లో 30 నిమిషాల లోపే తగ్గుతుంది; రుమటాయిడ్లో ఒక గంట కంటే ఎక్కువ ఉంటుంది
- ప్రభావిత కీళ్లు: ఆస్టియోలో ఎక్కువగా బరువు మోసే కీళ్లు; రుమటాయిడ్లో చిన్న కీళ్లు (వేళ్లు, మణికట్టు)
- ఇతర లక్షణాలు: రుమటాయిడ్లో అలసట, తేలికపాటి జ్వరం, ఆకలి తగ్గడం కూడా ఉండవచ్చు
సాధారణ లక్షణాలు
- కీళ్లలో నొప్పి, వాపు మరియు వేడిగా అనిపించడం
- ఉదయం లేచినప్పుడు కీళ్లు బిగుసుకుపోవడం
- కీళ్లు కదిలించినప్పుడు కరకర శబ్దం రావడం
- కీళ్ల కదలిక పరిధి తగ్గడం
- కాలక్రమేణా కీళ్ల ఆకారం మారడం
ప్రమాదాన్ని పెంచే అంశాలు
- అధిక బరువు — ముఖ్యంగా మోకాళ్ల ఆర్థరైటిస్కు అతిపెద్ద నివారించగల కారణం
- కుటుంబ చరిత్ర
- గత కీళ్ల గాయాలు లేదా శస్త్రచికిత్సలు
- ధూమపానం (రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది)
- శారీరక శ్రమ లేని జీవనశైలి
నిర్ధారణ పరీక్షలు
వైద్యుడు క్లినికల్ పరీక్షతో పాటు ఎక్స్-రే ద్వారా కీలు ఖాళీ ఎంత తగ్గిందో చూస్తారు. రుమటాయిడ్ అనుమానం ఉంటే RA factor, Anti-CCP, ESR, CRP వంటి రక్త పరీక్షలు అవసరమవుతాయి. కొన్ని సందర్భాల్లో MRI లేదా అల్ట్రాసౌండ్ కూడా సూచించవచ్చు.
చికిత్స విధానాలు
1. జీవనశైలి మార్పులు: బరువు నియంత్రణ ఆర్థరైటిస్ చికిత్సలో అత్యంత శక్తివంతమైన అంశం. తక్కువ ఒత్తిడి కలిగించే వ్యాయామాలు — నడక, ఈత, సైక్లింగ్ — కీళ్ల ఆరోగ్యానికి ఎంతో మేలు చేస్తాయి.
2. ఫిజియోథెరపీ: కీళ్ల చుట్టూ కండరాలను బలోపేతం చేయడం ద్వారా కీలుపై భారం తగ్గుతుంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో నొప్పిని గణనీయంగా తగ్గిస్తుంది.
3. మందులు: నొప్పి నివారణ మరియు వాపు తగ్గించే మందులు. రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్కు DMARDs అనే ప్రత్యేక మందులు వాడతారు — ఇవి వ్యాధి పురోగతిని ఆపుతాయి, కాబట్టి వీలైనంత ముందుగా ప్రారంభించడం చాలా ముఖ్యం.
4. ఇంజెక్షన్లు: తీవ్రమైన నొప్పి ఉన్నప్పుడు కీలులోకి స్టెరాయిడ్ లేదా హైలురోనిక్ యాసిడ్ ఇంజెక్షన్లు తాత్కాలిక ఉపశమనం ఇస్తాయి.
5. శస్త్రచికిత్స: ఇతర చికిత్సలు పనిచేయనప్పుడు మరియు కీలు తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నప్పుడు మాత్రమే కీళ్ల మార్పిడి పరిశీలిస్తారు.
ఇంటివద్ద ఉపశమనం కోసం
- వాపు ఉన్నప్పుడు మంచు కాపడం; బిగుతు ఉన్నప్పుడు వేడి కాపడం
- ఎక్కువసేపు ఒకే భంగిమలో ఉండకుండా మధ్యమధ్యలో కదలడం
- మోకాళ్లపై ఒత్తిడి తగ్గించడానికి భారతీయ మరుగుదొడ్డి బదులు వెస్ట్రన్ కమోడ్ వాడకం
- ఆహారంలో పసుపు, ఒమేగా-3 ఉన్న పదార్థాలు చేర్చుకోవడం
ఆర్థరైటిస్ను పూర్తిగా నయం చేయలేకపోయినా, సకాలంలో సరైన చికిత్స ద్వారా నొప్పిని నియంత్రించి కీళ్లు మరింత దెబ్బతినకుండా కాపాడుకోవచ్చు. ముఖ్యంగా రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్లో ముందస్తు చికిత్స కీళ్ల వైకల్యాన్ని నివారించగలదు.
గమనిక: ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన చికిత్స కోసం వైద్యుడిని సంప్రదించండి. అపాయింట్మెంట్ కోసం MGR మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, గుంటూరు — ఫోన్: 9160639900.