మోకాలి కీలు మన శరీరంలో అత్యధిక బరువును మోసే కీళ్లలో ఒకటి. వయసు పెరిగే కొద్దీ కీలులోని మృదులాస్థి (cartilage) క్రమంగా అరిగిపోతుంది. దీనివల్ల ఎముకలు నేరుగా ఒకదానికొకటి రాసుకుని తీవ్రమైన నొప్పి, వాపు, కదలికలో పరిమితి ఏర్పడతాయి. ఈ స్థితినే ఆస్టియో ఆర్థరైటిస్ అంటారు.
మోకాలి కీలు అరిగిపోవడానికి ప్రధాన కారణాలు
- వయసు: 50 ఏళ్లు దాటిన వారిలో సహజంగా మృదులాస్థి అరుగుదల మొదలవుతుంది
- అధిక బరువు: ప్రతి అదనపు కిలో బరువు మోకాళ్లపై సుమారు నాలుగు రెట్లు ఒత్తిడిని పెంచుతుంది
- పాత గాయాలు: గతంలో లిగమెంట్ లేదా మెనిస్కస్ గాయాలు అయినవారిలో ముందుగానే అరుగుదల రావచ్చు
- వృత్తిపరమైన ఒత్తిడి: ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, మోకాళ్లపై కూర్చోవడం, భారీ బరువులు ఎత్తడం
- రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్: రోగనిరోధక వ్యవస్థ లోపం వల్ల కీళ్లు దెబ్బతినడం
శస్త్రచికిత్స ఆలోచించే ముందు — ప్రారంభ చికిత్సలు
మోకాలి నొప్పి ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ శస్త్రచికిత్స అవసరం లేదు. చాలామందిలో ఈ క్రింది చికిత్సలతోనే మంచి ఫలితాలు కనిపిస్తాయి:
- నొప్పి నివారణ మందులు మరియు వాపు తగ్గించే ఔషధాలు
- ఫిజియోథెరపీ ద్వారా మోకాలి చుట్టూ ఉన్న కండరాలను బలోపేతం చేయడం
- బరువు తగ్గించడం — కేవలం 5 కిలోల బరువు తగ్గినా నొప్పిలో గణనీయమైన తేడా కనిపిస్తుంది
- కీలులోకి ఇంజెక్షన్లు (స్టెరాయిడ్ లేదా హైలురోనిక్ యాసిడ్)
- నడకకు సపోర్ట్ కోసం వాకింగ్ స్టిక్ లేదా నీ బ్రేస్ వాడకం
ఈ లక్షణాలు ఉంటే శస్త్రచికిత్స పరిశీలించాలి
- మందులు, ఫిజియోథెరపీ చేసినా తగ్గని నిరంతర నొప్పి
- కొద్ది దూరం నడవడం, మెట్లు ఎక్కడం కూడా కష్టంగా మారడం
- రాత్రిపూట విశ్రాంతిగా ఉన్నప్పుడు కూడా నొప్పి, నిద్రకు భంగం
- మోకాలు వంకరగా (bow legs) మారడం
- ఎక్స్-రేలో కీలు ఖాళీ పూర్తిగా తగ్గిపోయినట్లు కనిపించడం
- రోజువారీ పనులు — స్నానం, మరుగుదొడ్డి వాడకం — స్వతంత్రంగా చేయలేకపోవడం
శస్త్రచికిత్స ఎలా జరుగుతుంది?
టోటల్ నీ రీప్లేస్మెంట్ (Total Knee Replacement) శస్త్రచికిత్సలో అరిగిపోయిన కీలు ఉపరితలాన్ని తొలగించి, దాని స్థానంలో మెటల్ మరియు మెడికల్-గ్రేడ్ ప్లాస్టిక్తో తయారైన కృత్రిమ కీలును అమరుస్తారు. సాధారణంగా ఈ ఆపరేషన్ 1 నుండి 2 గంటల సమయం పడుతుంది. కొందరిలో కీలులో ఒక భాగం మాత్రమే దెబ్బతిన్నట్లయితే పార్షియల్ నీ రీప్లేస్మెంట్ సరిపోతుంది — ఇందులో కోత చిన్నదిగా ఉండి కోలుకోవడం వేగంగా జరుగుతుంది.
శస్త్రచికిత్స తర్వాత కోలుకునే విధానం
- మొదటి రోజు: ఫిజియోథెరపిస్ట్ సహాయంతో మంచం పక్కన నిలబడటం ప్రారంభిస్తారు
- 2–3 రోజులు: వాకర్ సహాయంతో నడక మొదలవుతుంది
- 3–5 రోజుల్లో: చాలామంది ఆసుపత్రి నుండి డిశ్చార్జ్ అవుతారు
- 4–6 వారాలు: సాధారణ రోజువారీ పనులు స్వతంత్రంగా చేయగలుగుతారు
- 3 నెలలు: దాదాపు పూర్తి కదలిక తిరిగి వస్తుంది
ఇంటివద్ద క్రమం తప్పకుండా చేసే ఫిజియోథెరపీ వ్యాయామాలే కోలుకునే వేగాన్ని నిర్ణయిస్తాయి. ఆధునిక కృత్రిమ కీళ్లు సాధారణంగా 15 నుండి 20 సంవత్సరాలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం పనిచేస్తాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
శస్త్రచికిత్స తర్వాత మామూలుగా కూర్చోగలమా? అవును, చాలామంది కుర్చీలో కూర్చోవడం, మెట్లు ఎక్కడం, నడవడం సాధారణంగా చేయగలుగుతారు. అయితే బాసింపట్టు వేసుకుని కూర్చోవడం, మోకాళ్లపై కూర్చోవడం వంటివి పరిమితంగా ఉండవచ్చు.
రెండు మోకాళ్లూ ఒకేసారి చేయించుకోవచ్చా? ఆరోగ్య పరిస్థితి అనుకూలంగా ఉంటే రెండింటినీ ఒకేసారి చేయవచ్చు. అయితే ఇది వయసు, గుండె ఆరోగ్యం, ఇతర వ్యాధులను బట్టి వైద్యుడు నిర్ణయిస్తారు.
వయసు ఎంత ఉండాలి? సాధారణంగా 55–80 ఏళ్ల మధ్య ఎక్కువగా చేస్తారు. కానీ వయసు కంటే మీ నొప్పి తీవ్రత, కదలిక పరిమితి, మొత్తం ఆరోగ్యమే ముఖ్యమైన అంశాలు.
మోకాలి నొప్పి మీ రోజువారీ జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంటే, ముందుగా పూర్తి మూల్యాంకనం చేయించుకోవడం ముఖ్యం. ఎక్స్-రే మరియు క్లినికల్ పరీక్ష ద్వారా మీకు నిజంగా శస్త్రచికిత్స అవసరమా లేక ఇతర చికిత్సలు సరిపోతాయా అనేది స్పష్టంగా తెలుస్తుంది.
గమనిక: ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన చికిత్స కోసం వైద్యుడిని సంప్రదించండి. అపాయింట్మెంట్ కోసం MGR మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, గుంటూరు — ఫోన్: 9160639900.