వర్షాకాలం ఉపశమనం ఇచ్చినా, దానితో పాటు అనేక ఆరోగ్య సమస్యలను తీసుకొస్తుంది. నీరు నిల్వ ఉండటం, తేమ వాతావరణం వల్ల దోమలు వేగంగా వృద్ధి చెందుతాయి, నీరు కలుషితమవుతుంది. కొద్దిపాటి జాగ్రత్తలతో ఈ వ్యాధుల్లో చాలావరకు నివారించవచ్చు.
1. డెంగ్యూ
ఏడిస్ దోమ కుట్టడం వల్ల వస్తుంది. ఈ దోమ పగటిపూట కుడుతుంది మరియు శుభ్రమైన నిల్వ నీటిలో గుడ్లు పెడుతుంది.
- అకస్మాత్తుగా అధిక జ్వరం
- తీవ్రమైన తలనొప్పి, ముఖ్యంగా కళ్ల వెనుక నొప్పి
- విపరీతమైన కీళ్ల, కండరాల నొప్పులు (అందుకే "బ్రేక్బోన్ ఫీవర్")
- శరీరంపై ఎర్రటి దద్దుర్లు
- వికారం, వాంతులు
ప్రమాద సంకేతాలు (వెంటనే ఆసుపత్రికి): తీవ్రమైన కడుపు నొప్పి, ఆగని వాంతులు, చిగుళ్లు/ముక్కు నుండి రక్తస్రావం, నల్లని మలం, తీవ్రమైన నీరసం, శ్వాస ఇబ్బంది. డెంగ్యూలో ఆస్పిరిన్ లేదా ఐబూప్రొఫెన్ వాడకూడదు — ఇవి రక్తస్రావ ప్రమాదాన్ని పెంచుతాయి. పారాసిటమాల్ మాత్రమే వాడాలి.
2. మలేరియా
అనాఫిలిస్ దోమ (రాత్రిపూట కుడుతుంది) ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. చలి, వణుకుతో మొదలై, జ్వరం పెరిగి, చెమటలతో తగ్గడం — ఇలా చక్రీయంగా పునరావృతం కావడం దీని ప్రత్యేకత. తలనొప్పి, వాంతులు, నీరసం కూడా ఉంటాయి.
3. టైఫాయిడ్
కలుషిత నీరు, ఆహారం ద్వారా వ్యాపిస్తుంది. క్రమంగా పెరుగుతూ వచ్చే జ్వరం, కడుపు నొప్పి, ఆకలి లేకపోవడం, మలబద్ధకం లేదా విరేచనాలు, నీరసం. చికిత్సను మధ్యలో ఆపేయడం వల్ల వ్యాధి తిరగబెట్టవచ్చు — కోర్సు పూర్తి చేయడం చాలా ముఖ్యం.
4. వైరల్ జ్వరం, జలుబు, దగ్గు
ఈ కాలంలో అత్యంత సాధారణం. సాధారణంగా 3–5 రోజుల్లో తగ్గుతుంది. యాంటీబయాటిక్స్ అవసరం లేదు — విశ్రాంతి, తగినంత ద్రవాలు సరిపోతాయి.
5. నీటి ద్వారా వచ్చే వ్యాధులు
అతిసారం (డయేరియా), కలరా, హెపటైటిస్-A, అమీబియాసిస్. తీవ్రమైన విరేచనాలు, వాంతుల వల్ల డీహైడ్రేషన్ ప్రమాదకరం — ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలు, వృద్ధుల్లో. ORS తాగించడం చాలా ముఖ్యం.
6. లెప్టోస్పైరోసిస్
వరద నీటిలో నడవడం వల్ల, ఎలుకల మూత్రంతో కలుషితమైన నీరు చర్మంపై గాయాల ద్వారా శరీరంలోకి ప్రవేశించడం వల్ల వస్తుంది. జ్వరం, తీవ్రమైన కండరాల నొప్పి (ముఖ్యంగా పిక్కల్లో), కళ్లు ఎర్రబడటం. వరద నీటిలో నడిచిన తర్వాత జ్వరం వస్తే తప్పకుండా వైద్యుడికి ఈ విషయం చెప్పండి.
7. ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్లు
తేమ వల్ల చర్మం మడతల్లో, పాదాల మధ్య ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్లు (తామర, గజ్జి) పెరుగుతాయి. తడి బట్టలు ఎక్కువసేపు ధరించకపోవడం, పాదాలను పొడిగా ఉంచుకోవడం ముఖ్యం.
దోమల నుండి రక్షణ — అత్యంత ముఖ్యం
- వారానికి ఒకసారి ఇంటి చుట్టూ తనిఖీ చేసి నిల్వ నీటిని తొలగించండి — పూలకుండీలు, కూలర్లు, పాత టైర్లు, పగిలిన కుండలు, ఫ్రిజ్ వెనుక ట్రే
- నీటి ట్యాంకులు, డ్రమ్ములను గట్టిగా మూసి ఉంచండి
- దోమతెరలు, రిపెల్లెంట్లు వాడండి — ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలకు
- పగటిపూట కూడా రక్షణ అవసరం (డెంగ్యూ దోమ పగలు కుడుతుంది)
- పొడవాటి చేతుల దుస్తులు ధరించండి
- కిటికీలకు మెష్ ఏర్పాటు చేసుకోండి
ఆహారం మరియు నీటి పరిశుభ్రత
- నీటిని మరిగించి చల్లార్చి తాగండి, లేదా RO/ఫిల్టర్ నీరు వాడండి
- బయట కట్ చేసిన పండ్లు, రసాలు, ఐస్ వాడకం మానేయండి
- రోడ్డు పక్కన ఆహారం, ముఖ్యంగా చల్లారిన వేయించిన పదార్థాలు తినవద్దు
- ఆకుకూరలను ఉప్పు నీటిలో బాగా కడిగి వండండి
- వండిన ఆహారాన్ని ఎక్కువసేపు బయట ఉంచవద్దు — వేడిగా తినండి
- భోజనానికి ముందు, మరుగుదొడ్డి తర్వాత సబ్బుతో చేతులు కడుక్కోండి
వ్యక్తిగత జాగ్రత్తలు
- వర్షంలో తడిస్తే వెంటనే స్నానం చేసి బట్టలు మార్చుకోండి
- వరద నీటిలో నడవడం వీలైనంత తప్పించండి; తప్పనిసరైతే గమ్బూట్లు ధరించండి
- కాళ్లపై గాయాలు ఉంటే వరద నీటికి దూరంగా ఉండండి
- ఇంటి పరిసరాలను పొడిగా, శుభ్రంగా ఉంచుకోండి
- రోగనిరోధక శక్తి కోసం సమతుల్య ఆహారం, తగినంత నిద్ర
ఎప్పుడు వైద్యుడిని కలవాలి?
జ్వరం 2–3 రోజులకు మించి కొనసాగినా, తీవ్రమైన ఒళ్లు నొప్పులు, దద్దుర్లు, ఆగని వాంతులు, రక్తస్రావం, శ్వాస ఇబ్బంది ఉంటే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించి రక్త పరీక్షలు చేయించుకోండి. డెంగ్యూ అనుమానం ఉంటే ప్లేట్లెట్ కౌంట్ పర్యవేక్షణ అవసరం. సొంతంగా మందులు వాడటం, ముఖ్యంగా జ్వరానికి ఆస్పిరిన్ వాడటం ప్రమాదకరం.
వర్షాకాలంలో వచ్చే వ్యాధుల్లో అధిక శాతం నివారించదగినవే. ఇంటి చుట్టూ నీరు నిల్వ లేకుండా చూసుకోవడం, శుభ్రమైన నీరు తాగడం — ఈ రెండు అలవాట్లే మీ కుటుంబాన్ని చాలా వ్యాధుల నుండి కాపాడతాయి.
గమనిక: ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి తగిన చికిత్స కోసం వైద్యుడిని సంప్రదించండి. అపాయింట్మెంట్ కోసం MGR మల్టీ స్పెషాలిటీ హాస్పిటల్, గుంటూరు — ఫోన్: 9160639900.